ย่านตลาดน้อย-ทรงวาด

ชวนไปเดินเล่น ย่านตลาดน้อย-ทรงวาด

ช่วงวันหยุดที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสได้ร่วมกิจกรรมกับกลุ่ม STRN ที่ชวนไป “City Rally” เดิน-ส่อง-เมือง ซึ่งผมเป็นคนหนึ่งที่ไม่เคยเดินเล่นในย่านนี้จริงจังเลย ได้แค่นั่งรถผ่าน เห็นสถานที่บางแห่งแบบวับ ๆ แวม ๆ แต่ครั้งนี้ได้มีโอกาสมาเห็นสถานที่ในย่านนี้อย่างจริงจัง

กรุงเทพมหานคร เป็นเมืองหลวงที่รวมผู้คนหลายกลุ่ม หลายเชื้อชาติ มาตั้งแต่อดีตสมัยกรุงศรีอยุธยา ที่ตอนนั้นอยู่ในฐานะที่เป็น “ชุมชนบางกอก” เริ่มมีกลุ่มคนหลายเชื้อชาติที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ไม่ว่าจะเป็นชุมชน แขก ลาว เขมร มอญ จีน ฝรั่ง แต่มีเพียงไม่กี่ชุมชนที่สามารถอยู่รวมกันอย่างกลมเกลียวของคนหลายเชื้อชาตินี้ ที่มีหลักฐานให้เห็นได้ในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็น หนึ่งในนั้นก็คือ “ย่านตลาดน้อยและถนนทรงวาด”

สถานที่ที่ห้ามพลาด ชวนไปเรียนรู้ และขอพร ชวนเดินทางตามเส้นทางนี้เลย

ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง เซี้ยอึ้งกง : อยู่ในตรอกชัยภูมิ เดิมชื่อตรอกแตง ซึ่งเป็นชุมชนคนจีนแต้จิ๋ว เป็นหนึ่งในศาลเจ้าที่มีความเก่าแก่และมีคติความเชื่อที่น่าสนใจแตกต่างจากศาลเจ้าอื่น ๆ ทั้งในฐานะเทพเจ้าหลักเมืองของชาวจีนในย่านสำเพ็ง และคติความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับความตาย
ศาลเจ้าพ่อเล่าปูนเถ้ากง : เทพปูนเถ้ากง ตามความเชื่อโบราณเชื่อว่า แต่ละท้องที่มีเทพประจำ ชาวแต้จิ๋วเรียกโดยทั่วไปว่า “ตี่เถ่าเล่าเอี๊ย” หรือ “เทพผู้เป็นใหญ่ ณ ที่นั้น” ไม่ว่าชาวจีนจะอพยพไปอยู่ที่ใดก็ยังยึดมั่นความเชื่อนี้อยู่ จึงได้แกะสลักรูปเคารพของเทพตี่เถ่าเล่าเอี๊ยจากไม้ขึ้นมาเพื่อเคารพบูชา ภายหลังเรียกอย่างง่าย ๆ ว่า “ปูนเถ้ากง”
มัสยิดหลวงโกชา : หลวงโกชาอิศหาก เป็นผู้ก่อตั้งมัสยิดแห่งนี้ ซึ่งเป็นขุนนางมุสลิมเชื้อสายมลายูในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่มาทำการค้าในย่านนี้ และตั้งสถานที่ทำพิธีกรรมสำหรับชาวมุสลิมขึ้นมา
วัดสัมพันธวงศาราม (วัดเกาะ) : มีมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรอยุธยา ก่อนสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานี เดิมมีคลองคูล้อมรอบวัดเชื่อต่อจากแม่น้ำเจ้าพระยา จึงเป็นที่มาของการเรียกชื่อว่า "วัดเกาะ"
ศาลเจ้าเซียงกง : ชาวจีนฮกเกี้ยนได้นำรูปปั้นของท่านจากมณฑลฮกเกี้ยนมาประดิษฐาน ณ ที่แห่งนี้ และได้พัฒนาเป็นการค้าขายเครื่องยนต์เก่าที่ใช้แล้วเป็นแห่งแรกของประเทศไทย ที่เรียกกันว่า “เซียงกง” ก่อนที่จะแพร่หลายไปสู่แหล่งอื่น ๆ ของกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
วัดปทุมคงคา : เดิมชื่อวัดสำเพ็ง เป็นวัดที่มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ได้รับการบูรณะตอนที่คนจีนย้ายถิ่นฐานมาตั้งบ้านเรือนที่สำเพ็ง เลยบูรณะให้เป็นที่สักการะแก่ชาวจีน
ศาลเจ้าโจวซือกง : ศาลเจ้าโจวซือกง (วัดซุนเล่งยี่) เป็นศาลเจ้าเก่าแก่ของชาวจีนฮกเกี้ยนที่ตลาดน้อย อายุกว่า 200 ปี สร้างในปี พ.ศ. 2347 โดยเศรษฐีชาวจีนฮกเกี้ยน
โซวเฮงไถ่ : โซวเฮงไถ่ หรือ บ้านดวงตะวัน คฤหาสน์เก่าแก่ ที่มีอายุกว่า 220 ปี คฤหาสน์สร้างตามสถาปัตยกรรมแบบฮกเกี้ยนแต้จิ๋ว วางผังบ้านแบบคหบดีที่มั่งคั่งในสมัยนั้น ที่เรียกว่า 4 เรือนล้อมลาน
ศาลเจ้าโรงเกือก : สร้างในปี พ.ศ. 2432 โดยพ่อค้าชาวจีนฮากกา (จีนแคะ) ได้เชิญองค์เจ้าพ่อฮ้อนหว่องกุง จากเมืองจีนมาประดิษฐานบูชาในประเทศไทยเป็นเวลากว่า หนึ่งร้อยปีก่อนที่จะมีการสร้างศาลเจ้าที่เห็นอยู่ในปัจจุบัน จริง ๆ แล้วศาลเจ้านี้ชื่อ “ฮ้อนหว่องกุง”
Talad Noi Street Art : จุดถ่ายรูปสตรีทอาร์ตที่สื่อถึงความเป็นชุมชนย่านตลาดน้อย เชื้อเิชญผู้คนให้มาถ่ายรูปมาก ๆ
วัดพระแม่ลูกประคำ (กาลหว่าร์) : เป็นโบสถ์คริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ทรงกอทิก (ที่เห็นในทุกวันนี้เป็นการสร้างขึ้นในครั้งที่ 3) โดยชาวโปรตุเกสที่อยู่ ณ ค่ายแม่พระลูกประคำ ได้ทำการสร้างโบสถ์หลังแรก เมื่อก่อนจะเรียกกันว่า โบสถ์กาลวารีโอ แต่ต่อมาก็ได้เพี้ยนมาเป็น กาลหว่าร์
วัดอุภัยราชบำรุง : หรือเรียกอีกชื่อว่า “วัดญวนตลาดน้อย” วัดแห่งนี้เกิดขึ้นตอนที่มีการตั้งหลักแหล่งของชาวญวน ที่อพยพลี้ภัยสงครามมาตั้งแต่ปลายสมัยธนบุรี เมื่อมีการตั้งวัดญวนขึ้น ก็ได้นิมนต์พระสงฆ์ ซึ่งบวชมาจากประเทศญวนมาประจำในประเทศไทย
วัดไตรมิตร และศูนย์ประวัติศาสตร์เยาวราช : สถานที่สุดท้ายที่อยากจะชวนไปสรุปความเป็นย่านใหญ่ ๆ ที่รวมไปจนถึงย่านเยาวราช ที่นี่มีการจัดแสดงเรื่องราวของชุมชนเยาวราช ซึ่งได้ชื่อว่าเป็น ไชน่าทาวน์เมืองไทย เป็นย่านการค้าสำคัญที่มีความเจริญรุ่งเรืองมายาวนาน พร้อมสักการะหลวงพ่อทองคำที่ใหญ่ที่สุดในโลกด้วย

จะเห็นได้ว่า เป็นย่านที่มีความหลากหลายของผู้คนมาก สังเกตได้จากสถานที่สำคัญที่อยู่ในบริเวณเดียวกัน บางแห่งมีประวัติความเป็นมาที่ใช้สถานที่แห่งนี้ร่วมกันด้วย และเก่าแก่จนได้เป็นรับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานอีกด้วย หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหลังจากที่ได้อ่านบทความนี้ จะได้ไปเดินชมความงามและความหลากหลายที่ย่านนี้กันด้วยนะครับ

เรียบเรียงโดย

นายภิญโญ เสาร์วันดี